Taksim’in Unutulan Yüzü: Bizans Çöplüğü

Taksim’in yanı başında, Elmadağ ile Dolapdere arasındaki yamaçların bir zamanlar çok tuhaf bir adı vardı:

'Bizans Çöplüğü'.

Fotoğraf yaklaşık 1910. Pierre de Gigord koleksiyonundan.

Kapının önünde bir aile, yanlarında eşek ve bir leğen; arkada mütevazı bir ev. Bugün otellerin, galerilerin ve yoğun caddelerin bulunduğu yerin bambaşka bir yüzü.

Peki neden “Bizans Çöplüğü”?

Adın kökeni kesin olarak bilinmiyor. Bölgenin eski dönemlerden beri birikmiş molozların, sur kalıntılarının ve şehir atıklarıyla ilişkilendirilen bir arazi olmasıyla açıklanıyor.

Osmanlı İstanbul’unda çöplerin içinden demir, bakır, kumaş gibi işe yarar malzemeleri toplayan “arayıcılar” vardı. Bölgenin bu tür toplama ve ayıklama faaliyetleriyle de ilişkilendirildiği aktarılıyor.

1900’lerin başlarında bu yamaçlarda, geçimini hurdacılık, eski eşya toplama ve seyyar işlerden sağlayan Roman ailelerin yaşadığı barakalar da bulunuyordu.

Üstelik “Bizans Çöplüğü” yalnızca halk arasında kalmış bir isim değildi.

1967’de Cumhuriyet, 1975’te Aytekin Kotil’in açıklamalarını aktaran gazeteler, 1984’te ise Milliyet aynı adı Elmadağ’daki bu bölge için kullandı. Agos da Elmadağ-Taksim eteklerinin eski adının “Bizans Çöplüğü” olduğunu aktarıyor.

Bir zamanlar Tatavla’ya, yani bugünkü Kurtuluş’a bakan bu yamaçlarda hurdacılar, Roman aileler ve barakalar vardı.

Bugün aynı İstanbul’un en pahalı otellerinden bazılarının bulunduğu yer.

İstanbul’un tarihini bazen unutulmuş mahalle adlarından da okuyabiliyoruz...