Türk Dili ve Edebiyatı Sözcük bilgisine sahip olmak bağlamında “insan” sözcüğü

She`
  • Kullanıcı She`
  • Başlangıç tarihi Başlangıç tarihi
  • - Ortaöğretim
FORUMSAL.NET YENİDEN ERİŞİME AÇILDI ForumSAL · Bilgilendirme

Yaşanan süreçte sabır gösteren ve yanımızda olan tüm üyelerimize teşekkür ederiz. Alternatif adreslerimiz üzerinden de bize ulaşabilirsiniz.

Alternatif erişim adreslerimiz
“İnsan” sözcüğünü hem insanın niteliklerini ifade etmek için kullanabiliriz hem insan kümesini, insan sınıfını anlatmak için kullanabiliriz. Ayrıca tek ve somut bir insanı adlandırmak için kullanırız. Bu kullanışların hiçbiri sözcüğün mecaz anlamı değildir, üç hâlde de sözcük gerçek anlamında kullanılmıştır. Birinci durumda insan sözcüğü “içlem” (tazammun) hâlinde insanı ifade eder. Bir kavram içine aldığı bireylerin ortak özelliklerini gösterirse o nitelikler kavramın içlemini oluşturur. Akıllılık, hareketlilik, duyarlılık gibi nitelikler insan kavramının içlemini oluşturur. Bu durumda insan sözcüğünün tanımı şöyle olacaktır: “İnsan: Akıllı, hareketli, duyarlıklı canlı varlık.” İkinci durumda insan sözcüğü kaplam hâlinde insanı ifade eder. Bir kavramın kaplamı, içine aldığı fertler kümesidir, bir sözcük tarafından belirlenmiş bir nesne sınıfıdır. Bu ikinci durumda insan sözcüğünün tanımı şöyle olacaktır: “İnsan: Ahmet, Mehmet, Ayşe, Descartes, Aristoteles.” Örnek olarak ele aldığımız sözcük ağaç olsaydı bu durumda tanımı şöyle olacaktı: “Çam, gürgen, meşe, ardıç ağaç adını alır.” Üçüncü durumda insan kavramı nesne sınıfının bir tek üyesini belirtmek üzere kullanılabilir: “İleride bir insan görüyorum.” cümlesinde bu kavram tek ve belirli bir kişiyi ifade eder ve ilk iki​
​
​
anlamından tamamen farklı bir anlamda kullanılmıştır.​
​
​
Bu örnek bize şunu göstermektedir: Tek bir sözcük olarak gördüğümüz kavramlar gerçek anlamlarında olmak şartıyla en azından üç ayrı şekilde kullanılabilmektedir. Sözcüklerin doğru kullanılabilmesi için bu üç ayrı anlamını bilinçli olarak birbirinden ayırmamız gerekir.​
​

​
 
Geri