Ludizm

Efendim olay 1800'lü yıllarda İngiltere'de cereyan eder. İşin teorik ve tarihsel kökeninden kısaca bahsetmek gerekiyor öncelikle. Manifaktür döneminden(1500-1800 lü yıllardaki üretim biçimi) sonra sanayinin yerleşmeye başlaması ve makinelerin gelişmesi ile herhangi bir işin yapılması daha az sayıda işçi ile olağan hale gelmekteydi. Doğaldır, neticede makineler seri ve mekanize olabildiği için el emeğinin kat be kat fazlasını daha az maliyetle üretebilmekte. İngiltere'de makinelerin yerleşmeye başlaması işsizlikte artışı beraberinde getirdi ve bu çoğunlukla vasıflı işçileri vuruyordu. Makinelerin kullanımı için daha az sayıda vasıflı işçi ve geri kalanına da kadın ve çocuk emeğinin kullanılması, yeni yeni yerleşmeye başlayan kapitalist sistem için oldukça karlıydı. Bunun yanı sıra ekleyebileceğimiz diğer bir husus da İngiltere'de işçilerin çok ağır koşullarda çalışmakta olduğudur.(günde 16 saate varan iş süresi ve önlemsizliklerden ötürü meydana gelen yoğun iş kazaları. Bunun için F.Engels'in ''İngiltere'de Emekçi Sınıfın Durumu'' adlı yapıtına bakılabilir bkz)

Tüm bunlar beraberinde isyanı getirdi. Ned Ludd isimli bir işçinin önderliğinde başlayan isyan makineleri parçalamak şeklinde gerçekleşiyordu. Bunun sebebi, işçilerin kendilerini bu şartlara iten başlıca etmeni makineler olarak görmesiydi. İsyan, birçok fabrikaya yansıdı ve çok büyük maddi hasara yol açtı. İşçiler o dönem giydiği sabo terlikleri ile makinelerin dişlilerini zincirlerini vs. ne varsa kırmaya başlıyorlar. Sabo terlikler sert ve tahtadan yapılan bir terliktir. Başka bir deyişle makineler bu terliklerle sabolanıyordu. Günümüzdeki sabotaj kelimesi de buradan gelmektedir.

Genel anlamıyla ludizm-ludist hareket makine parçalama hareketi olarak anılmaktadır.