Kıssadan Hisse · 15 · 18.10.2026

Tunus’ta daha iyi bir yaşam umudu solarken ekonomik kriz derinleşiyor​

18 Ekim 2026, 07:14 • Al Jazeera

Tunus’ta ekonomik kriz derinleşirken, yüksek işsizlik ve kötüleşen yaşam koşulları protestoları tetikledi. Ulusal İstatistik Enstitüsüne göre, 2026’nın ikinci çeyreğinde genel işsizlik oranı %14,9, üniversite mezunlarında %26,6 ve 15-24 yaş grubunda %35,4 olurken, kadın mezunlarda %35,6’ya karşılık erkek mezunlarda %14,2 olarak kaydedildi. İşsiz üniversite mezunları, istihdam ve kamuya alım mevzuatının uygulanması talebiyle 27 Eylül’de başkent Tunus’a doğru yaklaşık 300 kilometrelik bir yürüyüş başlattı, ancak polis 6 Ekim’de grubun ilerlemesini engelledi. 17 Ekim’de binlerce kişi, Tunus Genel İşçi Sendikası, muhalefet grupları ve sivil toplum kuruluşlarının öncülüğünde Cumhurbaşkanı Kais Saied yönetimini, kötüleşen yaşam koşullarını ve özgürlüklere getirilen kısıtlamaları protesto etti. Uzun süredir işsiz olan mezunlara istihdam yolu açmayı amaçlayan 2022 tarihli 38 sayılı yasanın uygulanması mali kısıtlar nedeniyle duraksarken, 23 Aralık 2025’te yürürlüğe giren 18 sayılı yasa, bu mezunların kamuya istisnai alımının yayımlanmasından itibaren en fazla üç yıl içinde aşamalı olarak yapılmasını öngörüyor.

Kaynak: Al Jazeera

Trump, Zelensky ile gerilim tırmanırken Rusya'ya yönelik bazı yaptırımları askıya aldı​

18 Ekim 2026, 04:10 • BBC

ABD Başkanı Donald Trump, Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelensky ile gerilim derinleşirken, Rusya'ya yönelik çok sayıda yaptırımı yürürlüğe girmesine iki gün kala askıya aldı. Dışişleri Bakanı Marco Rubio, cumartesi günü yaptığı açıklamada, 60 günlük aranın yaptırımların ve gümrük vergilerinin küresel ekonomi ile ABD ekonomisi üzerindeki etkilerini değerlendirmeyi amaçladığını söyledi. Kongrenin kabul ettiği ve Trump'ın eylülde imzaladığı yasa, Rus petrolü ve gazının en büyük beş alıcısından yapılan ithalata %100'e kadar gümrük vergisi uygulama yetkisi veriyor; Vladimir Putin dahil üst düzey Rus yetkilileri, Rus finans kuruluşlarını ve ambargoları aşmakta kullanılan gemilerden oluşan gölge filoyu da hedef alıyordu. Trump'ın cuma gecesi ulusal çıkar gerekçesiyle aldığı karar, Demokratların ve bazı Cumhuriyetçilerin tepkisini çekerken, Rusya tarafından memnuniyetle karşılandı ve Zelensky tarafından eleştirildi. Gerilim, ABD'nin geçen hafta Rusya'dan dizel ithalatı için anlaşma yapmasının ardından artmıştı; Zelensky, bu anlaşmanın Rusya'nın savaş çabasına yatırım yapmakla eşdeğer olduğunu savundu. Zelensky, cuma günü görüşen Ukraynalı ve ABD'li müzakere ekiplerinin gelecek hafta yeniden bir araya gelebileceğini söyledi.

Kaynak: BBC

Circle, sabit kripto para rakipleri ortaklarını daha büyük gelir payıyla cezbetmeye çalışırken USDC’nin ekonomik modelini savunuyor​

18 Ekim 2026, 04:06 • CoinDesk

Circle, rakip sabit kripto para ağlarının ortaklarına daha fazla rezerv geliri sunması karşısında USDC’nin gelir ve maliyet yapısını savundu. Ticari faaliyetlerden sorumlu üst düzey yönetici Kash Razzaghi, cuma günü yayımladığı yazıda şirketin 2026’nın ilk yarısında yaklaşık 1,4 milyar dolar gelir elde ettiğini, dağıtım ve işlem maliyetlerine 819 milyon dolar harcadığını ve gelirinin her bir dolarından yaklaşık 7 sent net kâr tuttuğunu belirtti. Circle, 473 milyon doların mevzuata uyum, likidite ve ürün geliştirmeyi karşıladığını, bu tutarın yaklaşık 214 milyon dolarlık hisse bazlı ücretlendirme ve ilgili maliyetleri de içerdiğini açıkladı. Circle’ın en büyük USDC ortağı Coinbase, Stripe ve BlackRock ile birlikte, haziranda tanıtılan ve yönetim ücreti düşüldükten sonra rezerv gelirini katılımcılara aktarmayı amaçlayan rakip Open USD ağını da destekliyor. Circle, rezerv gelirinin geri ödeme, mevzuata uyum ve likidite maliyetlerini de finanse etmesi gerektiğini savunurken standart USDC geri ödemelerinin ücretsiz olduğunu ve genellikle en fazla iki iş gününde tamamlandığını bildirdi.

Kaynak: CoinDesk

Savaşın Arzı 2027'de de Kısıtlı Tutmasıyla Petrol Fiyatları Yüksek Seyrediyor​

18 Ekim 2026, 02:00 • OilPrice

ABD ve İsrail’in İran’la savaşı petrol arzını sıkı tutarken, 2027 vadeli petrol fiyatları yüksek seyrediyor. ICE Brent vadeli işlemlerinde Ocak 2027 kontratı varil başına 102,59 dolar, Haziran kontratı 92,71 dolar ve Aralık kontratı 84,75 dolardan işlem görüyor; Brent Aralık 2025’te 70 doların altındaydı. Basra Körfezi’nden petrol akışının toparlandığına ilişkin haberler, resmi verilere güvensizlik, maliyetli gemiden gemiye transferler ve İran’ın Hürmüz Boğazı’nda tankerlere neredeyse her gün düzenlediği saldırılar nedeniyle fiyatları kalıcı olarak düşürmedi. İran’ın misilleme saldırılarında Orta Doğu’daki rafinerilerin hedef alınması, özellikle dizelde küresel yakıt arzını daraltırken, sınırlı rafinaj kapasitesi stokların yeniden doldurulmasını zorlaştırıyor. Uluslararası Enerji Ajansı, fiyatları rekor seviyelere taşıyan arz açığını hafifletmek için ortak stoklardan 20 milyon varilden fazla dizel piyasaya süreceğini açıkladı; toplam miktar 50 milyon varile ulaşabilir.

Kaynak: OilPrice

TRON, TRX arzının art arda 108 gün arttığı dönemde 2,2 trilyon dolarlık sabit kripto para transferi gerçekleştirdi​

18 Ekim 2026, 00:00 • CryptoSlate

TRON’un sabit değerli kripto para transfer hacmi 2026’nın üçüncü çeyreğinde önceki çeyreğe göre %5,1 artarak 2,2126 trilyon dolara ulaşırken, TRX arzı 1 Temmuz–16 Ekim arasındaki 108 günün tamamında büyüdü. TRONSCAN günlük kayıtlarına dayanan CryptoSlate hesaplamalarına göre, yakılan tokenlar düşüldükten sonra bu dönemde arza 148,6 milyon TRX eklendi; üçüncü çeyrekteki net artış, çeyrek başındaki arzın yaklaşık %0,133’üne karşılık geldi. TRON üzerindeki toplam USDT ve USDD bakiyesi ise ikinci çeyreğe göre %5,5 artarak 93,88 milyar dolara çıktı. Ağa kilitlenen TRX karşılığında sağlanan veya başka hesaplardan devredilen işlem kaynakları zamanla yenilenerek kilitli TRX yakılmadan kullanılabilirken, blok üretimi ve oylama ödülleri yeni TRX yaratmaya devam ediyor. 1–16 Ekim döneminde yakımlar yeni ihracın yaklaşık %63,5’ini karşıladı; arzın dengelenmesi için ihraç sabitken yakımların %57,5 artması veya yakımlar sabitken ihracın %36,5 azalması gerekiyordu.

Kaynak: CryptoSlate

Orta Doğu Kimyasalları Hürmüz Krizine Rağmen Maliyet Avantajını Koruyor​

18 Ekim 2026, 00:00 • OilPrice

Orta Doğu’nun kimya üretimindeki düşük maliyet avantajını, İran savaşı ve Hürmüz krizine rağmen uzun vadede koruması bekleniyor. Bölge, 2025’te küresel polietilen ihracatının %43’ünü gerçekleştirerek toplam 43,8 milyon tonun 18,7 milyon tonunu sağladı. Reuters’a konuşan sektör analistleri ve yöneticilerine göre geniş üretim tabanı ve bol, düşük maliyetli nafta arzı bölgenin rekabet gücünü desteklerken, birçok alıcı tedarik çeşitlendirmesini kalıcı bir ikameden ziyade mevcut krize karşı korunma olarak görüyor. Polietilen ve polipropilen fiyatları marttan bu yana %50’den fazla yükselirken, ucuz ve bol ham maddeye erişen ABD’li kimya üreticileri kısa vadede avantaj sağladı. Dow’un ambalaj ve özel plastikler bölümünün ikinci çeyrek net satışları, ağırlıklı olarak yükselen polietilen fiyatlarının etkisiyle yıllık %27 artarak 6,4 milyar dolara ulaştı. International Trader Publications’a göre, 2025’te 15,6 milyon ton polietilen ihraç eden Kuzey Amerika’nın güvenli ham madde kaynakları ve bol arzı sayesinde Hürmüz krizi sırasında arz açığının bir bölümünü karşılaması bekleniyor.

Kaynak: OilPrice

Trump, Rusya'ya yönelik kapsamlı yeni yaptırımlardan vazgeçti; Zelenskyy kararı “yanlış” diyerek kınadı​

17 Ekim 2026, 22:35 • CNBC

ABD Başkanı Donald Trump, Rusya'ya yönelik yeni yaptırımların temel hükümlerini cuma günü geç saatlerde imzaladığı kararnameyle askıya aldı; Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelenskyy cumartesi günü kararı yanlış olarak nitelendirdi. Uygulama süresinin dolmasına iki gün kala getirilen muafiyet, Rusya'dan ithal edilen tüm ürünlerde gümrük vergilerinin %500'e kadar artırılması ve Rus petrolü veya gazının en büyük beş alıcısı arasında bulunan Çin ve Hindistan gibi ülkelere %100'e kadar gümrük vergisi uygulanması yükümlülüklerini kapsıyor. Trump, muafiyetin ABD'nin ulusal çıkarlarına uygun olduğunu belirtirken, önceki başkanlık kararnameleri kapsamındaki mevcut Rusya yaptırımları yürürlükte kaldı. Temsilciler Meclisi'nin 16 Eylül'de kabul ettiği ve Trump'ın iki gün sonra yasalaştırdığı düzenleme, Rusya'yı Ukrayna'ya yönelik geniş çaplı işgali nedeniyle ekonomik olarak cezalandırmayı amaçlıyordu. Karar, Trump yönetiminin İran'daki savaşın yol açtığı arz sıkışıklığını hafifletmek için Rus dizel ihracatına yönelik yaptırımlara Nisan 2027'ye kadar geçici muafiyet tanımasından bir hafta sonra geldi. Zelenskyy, Rusya'ya yönelik diğer yaptırımların da kaldırılmasını beklediğini söyledi.

Kaynak: CNBC