MAÖL 11. Sınıf Kasın Kasılma Mekanizması

Vücutta bulunan her çeĢit kasın fonksiyonu kasılmaktır. (kontraksiyon) Kasılma ile
organizmada birçok faaliyetler yerine getirilir. Kas hücreleri bu fonksiyonu, kimyasal
enerjiyi kullanarak yapmaktadırlar.
Çizgili kaslar, bir ya da daha fazla sinire sahiptirler. Motor sinirler iskelet kaslarında
birçok kola ayrılarak sonlanırlar. Sonlanma noktalarına, motor uç plak denir. Kasların
uyarılması için belirli bir Ģiddet düzeyinde uyarı olmalıdır. Kasın kasılmasını sağlayan en
küçük uyarı Ģiddetine, eĢik Ģiddeti denir. Kas, eĢik Ģiddetinden daha küçük değerdeki
uyarılara tepki göstermezken eĢik Ģiddetinden daha yüksek değerdeki uyarılara da aynı
Ģiddette tepki gösterir. Bu olaya, “ya hep ya hiç yasası” denir.64
Kaslara gelen uyarılar, nöronların motor uç plaklarından asetilkolin salgılanmasını
sağlar. Hücre içine giren sodyum iyonları, sarkoplazmik retikulumda depo edilmiĢ olan
kalsiyum iyonlarının dıĢarı çıkmasını, aktin ve myozin flamentlerinin arasına yayılmasını
sağlar. Myozin üzerindeki ATP az enzimi serbest kalır. Bu enzim, ATP‟yi ADP ve fosfata
hidrolize ederek enerji açığa çıkmasını sağlar. Açığa çıkan bu enerji, aktin ve myozin
ipliklerinin birbiri içine kaymasını sağlar. Bu olay iki elin parmaklarının birbiri içine girme
hareketine benzetilebilir. Uyarı kesilince kalsiyum iyonları sarkoplazmik retikulum içerisine
tekrar alınır ve kas gevĢer. Kasılan kasın; hacmi değiĢmez, eni artar, boyu kısalır, sarkomer
küçülür, bantları uzaklaĢır.