Kant ve Nietzsche: Ahlakın Kaynağı ve Değerlerin Yaratılması

Görüş farkını yansıtan güzel bir özet olmuş.

Bana kalırsa Kant adına yapılan savunma yeterli düzeyde değil ama hiç yoktan iyidir.

Nietzsche'nin sondaki önermesine bakalım:

“Kendi değerlerimizi yaratma sorumluluğunu üstlenmeliyiz.”

“Kendi” dediği şey bireylerse, her birey kendi değerini yaratırsa ortada değer diye bir şey kalmaz. Nietzsche bunu görebilmiş olmalı.

Öyleyse “kendi” dediği kavram, insan idesi olmalı.

Yani göklerden gelen bir otoriteyi değil de insan türünün ortak iradesini kastediyorsa aslında Kant da bunu söylüyor.

Kant hiçbir zaman göklerdeki iradenin yasa koymasını, ödev vermesini istemiyor.

Bilakis onun temel yasası şu:

“Akıl sahibi her varlık (yani sadece insan türü değil), kendi varlığını (varoluşunu) amaç edinir.”

Bu yasa göklerden gelen bir yasa değil, ortak genlerimizden gelen biyopsişik bir yasa.

Sonra bu yasanın üstüne evrensel ahlak yasasını koyuyor:

“Öyle tutum ve davranış içinde ol ki bu tutum ve davranışını belirleyen niyetini genelleştirdiğimizde (istemenin maksimi), ortaya çıkan ilke evrensel bir yasanın ilkesi olabilsin.”

Kant'a bunu söyletmiş olsalardı, Nietzsche kalkıp Kant'ın elini öperdi.