Jamais vu

Deja vu'nun tersi nedir, nasıl olur?


​

Çoğumuz bazen gördüğümüz bir insanı daha önceden tanıdığımızı veya gittiğimiz bir yerde önceden bulunduğumuzu zannederiz. Genellikle de bu anlamladıramadığımız duruma "bir yerden tanıyorum ama neyse" der geçeriz. "Zaten görülmüş" anlamına gelen deja vu olarak bilinen bu fenomenin tam tersi ise "Jamais vu"dur.

Ben jamais vu'yu yaşadığım ilk anı ismimi söylerken yaşamıştım. İsminizi söylerken bi anda size bi ses yığını olarak geldi mi? Birden bire herşey anlamsızlaştı. Bunun nedenini araştırdığımda jamais vu olduğunu gördüğüm. Peki bu jamais vu nedir ve nasıl farklar yaratır?

Jamais vu sürekli konuştuğunuz bir arkadaşınızın veya sürekli gittiğiniz bir mekanın bi anda yabancı gelmesi sanki o kişiyle hiç konuşmamış veya o mekana hiç gitmediğiniz hissi yaşatır. Oralarda hiçbir şey yaşamadığını o anlık düşünen insanlar "yaşanmamışlık" hissine kapılır.

Beyinde hipokampus isimli hafıza merkezinde, özellikle anlık hafızadan sorumlu bölge olan dentat girus, gördüğümüz ya da yaşadığımız bir şeyi bilgisayar gibi kaydeder. Bunu yaparken de onu görsel, işitsel, zamansal ve daha birçok modele ayırır. Gelen yeni veriler de bu mental haritada yerlerine yerleşir. Bu sistemin içinde bazen çok benzeyen fakat aynı olmayan parçalar üst üste gelir. Bu çakışma bir tür bulanıklığa sebep olur. İşte bu bulanıklık da deja vu durumuna neden olacaktır. Dolayısıyla bu durumda hipokampusumuz "sen bunu daha önce gördün" derken neokorteksimiz "hayır görmedin" diye cevap verecektir.