İnsan Bildiği Cevapla Neden Yetinmez?

İnsan her soruyu bilmediği için sormaz. Kimi soruların cevabı çoktan verilmiştir; hatta insan, gerçeğin ne olduğunu içten içe gayet iyi bilir. Yine de aynı soruya döner. Çünkü bilmek başka, bildiğine razı olmak başkadır.

Dostoyevski, Yeraltından Notlar’da insanın bu tarafını “taş duvar” üzerinden anlatır. Duvarın orada olduğunu, onu aşamayacağını bilirsin. Aklın sana gerçeği bütün açıklığıyla gösterir. Fakat bu, insanın o gerçekle uzlaşacağı anlamına gelmez. Yeraltı insanının itirazı tam da bunadır: “Duvar duvardır” diye önünde boyun eğmek istemez.

Belki aynı soruyu tekrar tekrar sormamızın sebebi de budur. Yeni bir cevap aramaktan çok, mevcut cevabın değişebileceği küçük bir ihtimali kurcalarız. İnsan aklının vardığı yere, duygularıyla aynı hızda varamıyor.