Cogunluk, Dogrunun Ölçüsü müdür?

Cogunluk, Dogrunun Ölçüsü müdür?​

"Insanlarin cogu onu yapiyor diye yanlis, yanlis olmaktan cikmaz."
— Lev Tolstoy'a atfedilen söz

Bir seyi herkesin yapiyor olmasi, onu dogru yapmaz. Ayni sekilde bir yanlisin toplum tarafindan benimsenmesi, zamanla normallesmesi ya da milyonlarca insan tarafindan tekrarlanmasi da onun özünü degistirmez.

Insan, kalabaligin icindeyken yanilgisini fark etmekte zorlanir. Cünkü herkes ayni yöne yürüyorsa, ister istemez o yolun dogru oldugunu düsünmeye baslar. Bazen sorgulamak yerine uyum saglamak daha kolay gelir; insan kendi vicdanindan önce cogunlugun sesini duyar.

Oysa tarih, kalabaliklarin da yanilabilecegini defalarca gösterdi.

Dogru ile yanlisi belirleyen sey, kac kisinin hangi tarafta durdugu degildir. Bir düsüncenin akil, vicdan ve adalet karsisinda ne kadar ayakta kalabildigidir.

Belki de bu yüzden insan zaman zaman kalabaliga degil, kendine dönüp sormali:

Ben buna gercekten inaniyor muyum, yoksa herkes inandigi icin mi bana dogru geliyor?

Cünkü cogunluga katilmak kolaydir. Zor olan, gerektiginde o kalabaliktan ayrilip kendi aklinin ve vicdaninin arkasinda durabilmektir.

Bir yanlis, arkasinda ne kadar büyük bir kalabalik olursa olsun, dogruya dönüsmez.