Çağrı Beğ’in 6 yıl süren akını ve Ermeni kralının hâli

Çağrı Beğ bu atılgan ve korkusuz yürüyüşü 1015’te yaptı. Van gölünün güney bölgesinden Anadolu’ya saldırdı. Bu bölgede Vaspurgan adında, Doğu Roma’ya bağlı küçük bir Ermeni krallığı vardı. Çağrı Beğ, 1015-1016 yıllarında bu krallığa korkunç saldırışlar yaptı. Kral Seneharim’in ordularını yendi. Ermeni kralı bu akınlardan o kadar yıldı ki krallığını Doğu Roma’ya bırakarak Anadolu’da kendisine başka bir yer verilmesini istedi. Vaspurgan karşılığında kendisine Sivas bölgesi bağışlandı. Gazneliler, Çağrı Beğ’in bu korkusuz davranışını görünce onun dönüş yolunu kapamak için 1017’de Harezm’i işgal ettiler. Korkusuz Oğuz beği 1018’te kuzeye yönelerek Gence ve Nahçıvan şehirlerine hâkim olan Şeddadoğulları beyliğinin ülkesine girdi.

Bu beyliğin topraklarını çiğneyip yağma ettikten sonra Doğu Roma’nın tâbiyetinde olan Gürcü krallığına sokuldu ve bütün o bölgeyi yağma etti.

1021’de Anı Ermeni krallığına çarptı. Sonra yolunu kesmek için Gazneliler’in aldığı bütün tedbirlere rağmen yurduna döndü.

Altı yıl süren bu akın bütün tarihte eşsizdir. Çünkü gerisi kesilmiş olduğu hâlde bir kumandanın, tanımadığı düşman ülkelerinde bu kadar çok dolaşması ve büyük doyumluluklarla ülkesine dönmesi âdeta bir askerlik mucizesidir.


Hüseyin Nihâl Atsız, Orkun Dergisi, 9. Sayı, "Çağrı Beğ", Ekim 1962