Askere Kına Yakma Geleneği ..

Türk kültüründe kına yalnızca düğünlerde karşımıza çıkmaz. Anadolu’nun pek çok yerinde askere gidecek gençlerin ellerine de kına yakılır. Hatta bunun için aile arasında küçük bir asker kınasıdüzenlenen yerler vardır.

Peki neden?

Halk arasında kınanın “adanmışlığı” temsil ettiğine dair yaygın bir anlatı vardır. En çok bilinen söz de şudur:

“Kına üç kişiye yakılır: Gelin olacak kıza, kurban edilecek koça ve askere giden yiğide.”

Geline yuvasına bağlılığı, kurbanlık hayvana Allah’a adanmışlığı, askere giden gence ise vatana hizmeti temsil ettiği söylenir. Bu nedenle asker kınası yalnızca bir süs değil; uğurlamanın, vedanın ve verilen değerin sembolü hâline gelmiştir.

Özellikle Anadolu’da askere gidiş eskiden çok daha büyük bir olaydı. Genç, aylarca hatta yıllarca evinden uzak kalabiliyordu. Bu yüzden asker uğurlamaları düğün gibi yapılır; yemekler hazırlanır, türküler söylenir, dualar edilir ve gencin eline kına yakılırdı. Kimi yörelerde kınayı annesi, kimi yörelerde ise ailenin yaşlı kadınlarından biri yakardı.

Kınaya ayrıca uğur, bereket ve kötülüklerden korunma gibi anlamlar da yüklenmiştir. Bu yüzden asker kınasında dinî inanışlarla eski Anadolu halk geleneklerinin iç içe geçtiğini görmek mümkündür.

Bugün askerlik süresi ve uğurlama biçimleri değişmiş olsa da bu gelenek Anadolu’nun çeşitli yerlerinde yaşamaya devam ediyor.

Kısacası askerin elindeki kına, bir süsten çok daha fazlası: vedanın, duanın ve “sağ salim git, sağ salim dön” dileğinin izidir.