14.01.2021 Tarihte Bugün

Olaylar​

• 1539 - Küba, İspanya'nın sömürgesi oldu.
• 1897 - İsviçreli Matthias Zurbriggen, Aconcagua zirvesine tırmanan ilk kişi oldu.
• 1900 - Giacomo Puccini'nin Tosca operası, Roma'da ilk kez icra edildi.
• 1903 - Makedonya'daki Osmanlı yönetimine karşı gelişen şiddet olayları nedeniyle Sadrazam Mehmed Said Paşa azledildi, yerine Rumeli Islahat Komisyonu Başkanı Avlonyalı Mehmed Ferid Paşa getirildi.
• 1907 - Jamaika'da deprem: 1000'den fazla kişi öldü.
• 1915 - Swakopmund, Güney Afrika birlikleri tarafından işgal edildi.
• 1923 - Mustafa Kemal, Batı Anadolu'da geziye çıktı.
• 1923 - Londra - New York arası ilk telefon görüşmesi yapıldı.
• 1923 - Atatürk'ün annesi Zübeyde Hanım, İzmir'de öldü.
• 1924 - Türkiye'de Askerlik süresi 18 aya indirildi.
• 1926 - Borçlanma Kanunu TBMM'de kabul edildi.
• 1932 - Amerika Birleşik Devletleri'nde işsizlerin sayısının 8,2 milyona ulaştığı açıklandı.
• 1938 - Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı kuruluş kanunu kabul edildi.
• 1938 - Türkiye-Irak-İran-Afganistan arasında akdedilen Sadabat Paktı, TBMM'de onaylandı.
• 1938 - Norveç, Antarktika'nın Kraliçe Maud Toprakları olarak anılan bölgesi üzerinde hak iddia etti.
• 1941 - İstanbul Valiliği, Üniversite Talebe Birliği tüzüğünü onayladı; Talebe Birliği faaliyete geçti.
• 1942 - Türkiye'deki ilk karneli ekmek uygulaması İstanbul'da başladı. İstihkak yetişkinler için yarım, ağır işçiler için tam ekmekti. Uygulama zamanla İzmir ve Ankara için de geçerli olacaktı.
• 1943 - Sir Winston Churchill, Franklin Roosevelt ve Charles de Gaulle Kazablanka Konferansı'nda bir araya geldiler.
• 1945 - Ekmek istihkakı kişi başına 450 grama çıkarıldı.
• 1950 - Sovyetler Birliği'nde MiG-17 jet uçağının ilk prototipi uçuş denemesini tamamladı.
• 1953 - Josip Broz Tito, Yugoslavya Devlet Başkanı oldu.
• 1954 - Amerikalı sinema oyuncusu Marilyn Monroe, beyzbol oyuncusu Joe Dimaggio ile evlendi.
• 1963 - Fransa Cumhurbaşkanı Charles de Gaulle, Birleşik Krallık'ın Avrupa Ekonomik Topluluğuna (AET) girmesine karşı çıktı.
• 1964 - Meclis, 12 Eylül 1963 tarihinde imzalanan Ortak Pazar anlaşmasını onayladı.
• 1969 - Amerika Birleşik Devletleri'ne ait uçak gemisi USS Enterprise (CVN-65)'da, Hawaii açıklarında patlama meydana geldi: 25 ölü.
• 1970 - Türk lirası, 1211 sayılı kanuna göre çıkarıldı.
• 1970 - Mahkûm aileleri "genel af" için yürüyüş yaptılar.
• 1975 - Tüm Üniversite, Akademi ve Yüksek Okullar Asistanları Birliği (TÜMAS) kuruldu.
• 1979 - Kars - Ankara seferini yapan Mehmetçik Ekspresi'nin 6 vagonu, Erzurum'un Selim ilçesi, Yolgeçmez köyü yakınlarında ray kırılması yüzünden devrildi; üçü ağır 18 kişi yaralandı.
• 1983 - Cumhurbaşkanı Kenan Evren'e fahri profesörlük ve İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nin fahri hukuk doktorluğu unvanları verildi.
• 1985 - AET, Türkiye'den topluluk ülkelerine ihraç edilen kuru üzüm, fındık ve işlenmiş tütüne koyduğu gümrük vergilerini sıfıra indirdi. Topluluk bu ürünlere 25 bin ton kota koydu.
• 1985 - Martina Navratilova, kendisinin 100. tenis turnuvasını kazandı.
• 1987 - Uluslararası Ticaret Odası Vehbi Koç'u "Dünyada Yılın İş adamı" seçti.
• 1990 - Yugoslavya Komünistler Birliği’nin olağanüstü toplantısında yayınlanan "Yugoslavya için Demokratik Sosyalizm Deklarasyonu" şiddetli tartışmalara sebep oldu.
• 1993 - Nubar Terziyan, Ankara Uluslararası Film Festivali'nde "Emek Ödülü"ne değer bulundu.
• 1994 - Bill Clinton ile Boris Yeltsin, füzelerin herhangi bir ülkeye hedeflenmesine son verilmesi ve Ukrayna'nın nükleer silah stokunun yok edilmesi üzerinde anlaştılar.
• 1994 - Dört şehirlerarası yolcu otobüsüne yerleştirilen bombaların patlaması sonucu 3 kişi öldü, 17 kişi yaralandı. Eylemleri PKK'nın (Kürdistan İşçi Partisi) askeri kanadı ARGK (Kürdistan Halk Kurtuluş Ordusu) üstlendi.
• 1995 - İlk kez verilen Uluslararası Nâzım Hikmet Şiir Ödülü, İstanbul'da yapılan bir törenle Lübnan'lı şair Adonis'e verildi.
• 1998 - Afganistan'a ait bir kargo uçağı güneybatı Pakistan'da bir dağa düştü: 50 kişi öldü.
• 2000 - Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi, beş Bosnalı Hırvat'ı, 1993 yılında Ahmiçi köyünde en az 103 Müslüman'ın katledilmesiyle ilgili olarak 25 yıl hapse mahkûm etti.
• 2005 - Avrupa Uzay Ajansına (ESA) ait Huygens adlı uzay sondası Satürn'ün uydusu Titan'ın yüzeyine indi.
• 2005 - Afganistan'daki Uluslararası Güvenlik Yardım Kuvveti harekatına katılarak, Kabil Çok Uluslu Tugay Komutanlığı görevini 27 Ocak'ta 6 ay süreyle üstelenecek olan, 28'inci Mekanize Piyade Tugayı için uğurlama töreni düzenlendi.
• 2007 - Venezuela'ya ait, Panama-Karakas seferini yapan çift motorlu bir yolcu uçağı, Kolombiya'nın kuzey doğusunda düştü: 14 kişi öldü.
• 2011 - Tunus'ta bir kişinin kendini yakmasıyla başlayan gösterilerin ardından, Devlet Başkanı Zeynel Abidin Bin Ali ülkeden kaçtı, geçiş hükûmeti kuruldu.
• 2020 - Türkiye'de Vikipedi erişime tekrar açıldı.

Doğumlar​

• MÖ 83 - Marcus Antonius, Romalı general ve politikacı (ö. MÖ 30)
• 1702 - Nakamikado, Japonya'nın 114. imparatoru (ö. 1737)
• 1770 - Adam Czartoryski, Polonyalı devlet adamı ve siyasetçi (ö. 1861)
• 1798 - Johan Rudolph Thorbecke, Hollandalı politikacı ve liberal devlet adamı (ö. 1872)
• 1800 - Ludwig von Köchel, Avusturyalı müzikolojist (ö. 1877)
• 1801 - Jane Welsh Carlyle, İskoç yazar (ö. 1866)
• 1806 - Matthew Fontaine Maury, Amerikalı astronom, deniz subayı, tarihçi, oşinograf, meteorolog, haritacı, yazar, jeolog ve eğitimci (ö. 1873)
• 1818 - Zachris Topelius, Fin yazar (ö. 1898)
• 1818 - Ole Jacob Broch, Norveçli matematikçi, fizikçi, ekonomist ve politikacı (ö. 1889)
• 1824 - Vladimir Stasov, Rus eleştirmen (ö. 1906)
• 1834 - Todor Burmov, Bulgaristan'ın ilk Başbakanı (ö. 1906)
• 1836 - Henri Fantin-Latour, Fransız ressam (ö. 1904)
• 1841 - Berthe Morisot, Fransız ressam (ö. 1895)
• 1850 - Pierre Loti, Fransız romancı (ö. 1923)
• 1851 - Ernst Hartwig, Alman astronom (ö. 1923)
• 1861 - Mehmet Vahideddin, Osmanlı'nın son padişahı (ö. 1926)
• 1863 - Lyubomir Miletiç, Bulgar dilbilimci, etnograf ve tarihçi (ö. 1937)
• 1863 - Paul Horn, Alman filolog (ö. 1908)
• 1868 - Noe Jordania, Gürcü siyaset adamı, gazeteci (ö. 1953)
• 1870 - George Pearce, Avustralyalı politikacı (ö. 1952)
• 1870 - Ali Ekber Tufan, Türk siyasetçi (ö. 1970)
• 1875 - Albert Schweitzer, Alman din bilgini, filozof, misyoner, doktor ve 1952 Nobel Barış Ödülü sahibi (ö. 1965)
• 1875 - Felix Hamrin, İsveçli siyasetçi (ö. 1937)
• 1886 - Franz Josef Popp, BMW AG'nin kurucu (ö. 1954)
• 1887 - Hugo Steinhaus, Polonyalı matematikçi ve eğitimci (ö. 1972)
• 1892 - Emil Gustav Friedrich Martin Niemöller, Alman Nazi karşıtı din bilgini, vaiz ve Bekennende Kirche'nin (İtiraf Kilisesi) kurucusu (ö. 1984)
• 1896 - John Rodrigo Dos Passos, Amerikalı yazar (ö. 1970)
• 1897 - Hasso von Manteuffel, Batı Almanyalı siyaset adamı (ö. 1978)
• 1899 - Fritz Bayerlein, Alman Panzer generali (ö. 1970)
• 1914 - Selahattin Ülkümen, Türk diplomat (Türk Shindler'i olarak anılır) (ö. 2003)
• 1919 - Giulio Andreotti, İtalyan Hristiyan demokrat siyasetçi ve 1972-1992 arasında pek çok kez İtalya Başbakanı (ö. 2013)
• 1925 - Yukio Mishima, Japon yazar (ö. 1970)
• 1932 - Carlos Borges, Uruguaylı futbolcu (ö. 2014)
• 1940 - Bilge Olgaç, Türk sinema yönetmeni ve senarist (ö. 1994)
• 1940 - John Castle, İngiliz oyuncu
• 1941 - Faye Dunaway, Amerikalı sinema oyuncusu
• 1943 - Ralph Steinman, Kanadalı immünolog, hücre biyoloğu ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi(ö. 2011)
• 1944 - Jan Aas, Norveçli eski futbolcu ve çalıştırıcı (ö. 2016)
• 1949 - İlyas Salman, Türk sinema, tiyatro, dizi oyuncusu, yönetmen ve köşe yazarı
• 1949 - Tarık Papuççuoğlu, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu
• 1955 - Dominique Rocheteau, Fransız futbolcu
• 1959 - Rasim Öztekin, Türk oyuncu
• 1963 - Steven Soderbergh, Amerikalı yapımcı ve senarist
• 1964 - Yılmaz Morgül, Türk şarkıcı
• 1965 - Şamil Basayev, Çeçen lider (ö. 2006)
• 1966 - Marco Hietala, Fin müzisyen
• 1969 - Dave Grohl, Amerikalı müzisyen ve Foo Fighters grubunun kurucusu
• 1970 - Fazıl Say, Türk piyanist ve besteci
• 1973 - Giancarlo Fisichella, İtalyan Formula 1 pilotu
• 1988 - Nissrin Dinar, Faslı atlet
• 1990 - Grant Gustin, Amerikalı oyuncu ve şarkıcı
• 1993 - Damla Colbay, Türk oyuncu

Ölümler​

• 1585 - Malûlzade Mehmed Efendi, Osmanlı şeyhülislamı (d. 1533)
• 1676 - Francesco Cavalli, İtalyan besteci (d. 1602)
• 1742 - Edmond Halley, İngiliz bilim insanı (d. 1656)
• 1753 - George Berkeley, İngiliz düşünür (d. 1685)
• 1766 - V. Frederick, Danimarka-Norveç ve Schleswig-Holstein dükü (d. 1723)
• 1824 - Atanasios Kanakaris, Yunanistan'ın ikinci başbakanı (d. 1760)
• 1866 - Giovanni Gussone, İtalyan akademisyen ve botanikçi (d. 1787)
• 1867 - Jean Auguste Dominique Ingres, Fransız ressam (d. 1780)
• 1883 - William Alexander Forbes, İngiliz zoolog (d. 1855)
• 1891 - Aimé Millet, Fransız heykeltıraş (d. 1819)
• 1898 - Lewis Carroll, İngiliz yazar, matematikçi ve mantıkçı ("Alice Harikalar Diyarında" adlı fantastik romanıyla ünlü) (d. 1832)
• 1899 - Nubar Paşa, Mısırlı-Amerikan devlet adamı (d. 1825)
• 1905 - Ernst Abbe, Alman fizikçi ve sanayici (d. 1840)
• 1923 - Zübeyde Hanım, Atatürk’ün annesi (d. 1857)
• 1940 - Heinrich August Meissner, Alman mühendis (Hicaz Demiryolu'nun başmühendisi) (d. 1862)
• 1941 - Kemal Seden, Türk yapımcı (Türkiye'de ilk sinemayı açan ve filmcilik konusunda ilk girişimde bulunan, Kemal Film'in sahibi)
• 1944 - Mehmet Emin Yurdakul, Türk şair ve milletvekili ("Millî Şair" olarak anılır) (d. 1869)
• 1957 - Humphrey Bogart, Amerikalı sinema oyuncusu (d. 1899)
• 1961 - Barry Fitzgerald, İrlandalı aktör (d. 1888)
• 1970 - Asım Gündüz, Türk asker ve siyasetçi, Millî Mücadele komutanlarından (d. 1880)
• 1974 - Seyfi Demirsoy, Türk sendikacı ve Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu (Türk-İş) Genel Başkanı (d. 1920)
• 1977 - Anais Nin, Fransız yazar (d. 1903)
• 1977 - Anthony Eden, Britanyalı siyasetçi (d. 1897)
• 1977 - Peter Finch, Birleşik Krallık doğumlu Avustralyalıı oyuncu (d. 1916)
• 1986 - Daniel Balavoine, Fransız şarkıcı (d. 1952)
• 1986 - Donna Reed, Amerikalı oyuncu (d. 1921)
• 1986 - Enver Naci Gökşen, Türk yazar (d. 1916)
• 1986 - Rikkat Kunt, Türk tezhip sanatçısı (d. 1903)
• 1987 - Douglas Sirk, Alman asıllı Amerikalı sinema yönetmeni (d. 1897)
• 1987 - Turgut Demirağ, Türk yapımcı ve film yönetmeni (d. 1921)
• 1988 - Georgi Malenkov, Sovyet devlet adamı, Josef Stalin'in yakın mesai arkadaşı ve Stalin'in ölümünden sonra SSCB Başbakanı (d. 1902)
• 1990 - Sabri Dino, Türk millî futbol takımı kalecisi ve iş adamı (Boğaziçi Köprüsü’nden atlayarak intihar etti) (d. 1942)
• 1994 - Behçet Cantürk, Kürt asıllı Türk uyuşturucu kaçakçısı (d. 1950)
• 1994 - Nubar Terziyan, Türk sinemasının karakter oyuncusu (d. 1909)
• 1996 - Onno Tunç, Ermeni asıllı Türk vatandaşı müzisyen ve besteci (tek motorlu uçağının Armutlu'da düşmesi sonucu) (d. 1948)
• 1998 - Safiye Ayla, Türk sanat müziği sanatçısı (d. 1907)
• 2006 - Shelley Winters, Amerikalı sinema oyuncusu (d. 1920)
• 2007 - Darlene Conley, Amerikalı oyuncu (d. 1934)
• 2009 - Ricardo Montalbán, Meksika asıllı Amerikalı oyuncu (d. 1920)
• 2012 - Rosy Varte, Fransız oyuncu (d. 1923)
• 2016 - Alan Rickman, İngiliz oyuncu ve yönetmen (d. 1946)
• 2016 - Şefik Döğen, Türk oyuncu (d. 1947)
• 2017 - Zhou Youguang, Çinli ekonomist, bankacı ve dilbilimci (d. 1906)
• 2017 - Eldar Kuliev, Sovyet film yönetmeni ve senarist (d. 1951)

Bayramlar ve Yıl dönümleri​

• Tamil takvimine göre yeni yıl
• Doğu ortodokslarına göre yeni yıl
• Venezuela, Divina Pastora festivali.
• Hindistan'da Sankranti Bayramı
• Aziz Büyük Basil günü
• Fırtına : Karakancalos Fırtınası
• wikipedia